İçeriğe Geç

Pzt–Cum 09:30–17:00 · Cmt 09:30–13:30 · Paz kapalı

Randevu Alın

İşitme Sözlüğü

Raporlarda, cihaz kataloglarında ve randevuda sık geçen işitme terimlerinin sade açıklamaları; odyogramdan Auracast'e. Toplam 36 terim.

Yazan:
Mentek
İnceleyen:
Ömer Mengü, Odyoloji Uzmanı
Son inceleme:

A

ABR

İşitsel beyin sapı yanıtı. Başa yerleştirilen elektrotlarla, seslere karşı işitme sinirinin ve beyin sapının verdiği elektriksel yanıtın ölçülmesidir. Kişinin yanıt vermesini gerektirmediği için bebek ve küçük çocuklarda sık kullanılır.

ASHA

“Audio Streaming for Hearing Aids”. Android telefonlardan uyumlu işitme cihazlarına Bluetooth Low Energy üzerinden doğrudan ses aktarımını sağlayan yöntemdir. Telefonun ve cihazın ikisinin de desteklemesi gerekir. Aynı kısaltma Amerikan Konuşma-Dil-İşitme Derneği için de kullanılır.

Auracast

Bluetooth LE Audio’nun yayın özelliğidir. Bir vericiden (havaalanı, salon, televizyon gibi) aynı anda birden çok cihaza ses yayınlanabilir. Desteği cihaz ve modele göre değişir.

B

BiCROS

İki kulakta kaybı olan, ama bir kulağı cihazdan fayda göremeyecek kadar ileri derecede olan kişiler için bir çözümdür. İyi duymayan taraftaki ses, diğer kulaktaki işitme cihazına aktarılır ve o cihaz aynı zamanda o kulağın kaybını da destekler. Ayrıca bakın: CROS.

BTE (kulak arkası)

“Behind the ear”. Cihazın tamamı kulağın arkasında durur; ses, bir hortum ve kulak kalıbıyla ya da ince bir tüple kulak kanalına iletilir. Geniş bir kayıp aralığında kullanılabilen bir türdür.

C

CIC ve IIC

“Completely in canal” ve “invisible in canal”. Kulak kanalının içine yerleşen, görünmeze yakın, çok küçük cihazlardır. Kulak kanalının yapısı ve kaybın derecesi uygun olmalıdır; küçük oldukları için pil ve bağlantı seçenekleri sınırlı olabilir.

CROS

Tek taraflı işitme kaybı için bir çözümdür. Duymayan kulağa takılan verici, o taraftaki sesi alır ve iyi duyan kulaktaki alıcıya aktarır. Böylece kişi her iki taraftaki sesi iyi duyan kulağıyla duyar.

D

dB HL

Desibel, işitme düzeyi. Odyogramın dikey eksenindeki birimdir. 0 dB HL, genç ve sağlıklı kulakların ortalama olarak duyabildiği en kısık düzeyi gösterir. Odyogramda değer büyüdükçe, yani işaret aşağı indikçe kayıp artar.

G

Geri besleme

Hoparlörden çıkan sesin mikrofona geri dönmesiyle oluşan ıslık sesidir. Çoğunlukla cihazın kulağa tam oturmamasından ya da kulak kirinden kaynaklanır. Güncel cihazlarda geri beslemeyi engellemeye çalışan bir sistem bulunur.

Gürültü azaltma

Klima, trafik ya da kalabalık uğultusu gibi sürekli arka plan seslerini azaltmaya çalışan işlemci özelliğidir. Konuşmayı dinlemeyi daha az yorucu hale getirmesi amaçlanır.

H

Hava yolu ve kemik yolu

Hava yolu, sesin kulak kanalı ve orta kulaktan geçerek iç kulağa ulaştığı yoldur; kulaklıkla ölçülür. Kemik yolu, kulak arkasına konan titreşimli bir başlıkla iç kulağın doğrudan ölçülmesidir. İkisinin arasındaki fark, kaybın türü hakkında bilgi verir.

Hz (hertz)

Sesin perdesinin, yani frekansının birimi. Odyogramın yatay ekseninde 125 Hz’den (pes) 8000 Hz’e (tiz) kadar yer alır. Konuşmayı anlamak için en önemli bölge 500 ile 4000 Hz arasıdır.

I

IP sınıfı

Bir cihazın toza ve suya karşı dayanımını gösteren uluslararası koddur. Örneğin IP68’de ilk rakam toza, ikinci rakam suya karşı dayanımı gösterir. Dayanıklı olmak suya girilebileceği anlamına gelmez; cihazı duş ve yüzme öncesinde çıkarın.

ITE ve ITC (kulak içi)

“In the ear” ve “in the canal”. Bütün parçaları tek bir kabukta olan, kulak ölçüsüne göre size özel üretilen cihazlardır. ITE kulak kepçesini, ITC kanal girişini doldurur. SGK, 13 yaşından küçük çocuklarda kulak içi cihazlara katkı vermez.

İ

İletim tipi işitme kaybı

Sesin dış ya da orta kulaktan iç kulağa iletilememesinden kaynaklanan kayıptır. Kulak kiri tıkanması, orta kulakta sıvı ya da kulak zarı delinmesi gibi nedenlerle olabilir; bir bölümü tıbbi yollarla düzelebilir.

K

Kalıp (kulak kalıbı)

Kulağınızdan alınan ölçüye göre size özel üretilen parçadır. Kulak arkası cihazlarda sesi kanala iletir ya da RIC cihazların hoparlörünü yerinde tutar. Kalıp, cihazın kulağa iyi oturmasına ve ıslığın önlenmesine yardımcı olur.

KBB

Kulak burun boğaz. İşitme kaybının teşhisini koyan ve sağlık kurulu raporunda yer alan uzmanlık dalıdır. İşitme ile ilgili her yeni şikâyette ilk başvurulacak hekim KBB uzmanıdır.

Kir filtresi

Hoparlörün ya da cihazın ses çıkışının ucundaki küçük filtredir. Kulak kirinin cihaza girmesini önler. Tıkandığında ses azalır ya da kesilir; kullanıcı tarafından değiştirilebilir.

Kompresyon (sıkıştırma)

Kısık sesleri duyulur hale getirirken yüksek sesleri rahatsız etmeyecek düzeyde tutan işlemci özelliğidir. Çevredeki geniş ses aralığını, kulağınızın rahatça kullanabileceği aralığa sığdırır.

L

LE Audio

Bluetooth’un yeni nesil ses standardıdır. Daha az enerjiyle ses aktarımı ve Auracast yayınları gibi özellikler getirir. Bir cihazın LE Audio desteği modele göre değişir.

M

MFi

“Made for iPhone”. Apple’ın işitme cihazları için geliştirdiği bağlantı programıdır. MFi destekli cihazlar iPhone ve iPad’e doğrudan bağlanır; telefon görüşmesi ve müzik cihaza aktarılabilir.

Miat

Bir tıbbi malzemenin SGK tarafından yenilenebilmesi için geçmesi gereken kullanım süresidir. İşitme cihazlarının miat süresi SUT’ta belirlenir; güncel süreyi randevuda teyit ederek paylaşırız.

O

Odyogram

İşitme testinin sonucunu gösteren grafiktir. Yatay eksende perde (Hz), dikey eksende şiddet (dB HL) yer alır; her işaret o perdedeki işitme eşiğinizi gösterir. Ayrıntılı anlatım: Odyogram nasıl okunur?

Odyoloji ve odyolog

Odyoloji, işitme ve denge bozukluklarıyla ilgilenen sağlık alanıdır. Odyolog, uzman hekimin yönlendirmesiyle işitme ve denge bozukluklarını tespit eden ve rehabilitasyonunda görev alan sağlık meslek mensubudur.

Odyometri

İşitmeyi ölçen testlerin genel adıdır. En sık yapılan saf ses odyometrisidir; konuşma odyometrisi de bu gruptadır. İşitme testleri hastanelerde yapılır; Mentek’te işitme testi yapılmaz.

Okluzyon etkisi

Kulak kanalı bir cihaz ya da kalıpla kapandığında kişinin kendi sesini boğuk ya da yüksek duymasıdır. Alışma döneminde sık görülür; cihazın ucunun ya da ayarının değiştirilmesiyle azaltılabilir.

P

Presbiakuzi

Yaşa bağlı işitme kaybı. Genellikle iki kulakta, yıllar içinde yavaş gelişir ve önce tiz sesleri etkiler. Kişi çoğu zaman seslerden çok konuşmanın netliğinin azaldığını fark eder.

R

REM (gerçek kulak ölçümü)

“Real ear measurement”. Kulak kanalına yerleştirilen ince bir ölçüm tüpüyle, işitme cihazının kulağınızda ürettiği sesin ölçülmesidir. Cihaz ayarının hedefe uygun olduğunu doğrular. Bir işitme testi değildir.

RIC

“Receiver in canal”, kanal içi hoparlörlü cihaz. Gövde kulağın arkasında, hoparlör ince bir kabloyla kulak kanalının içindedir. Ayrıntı: RIC mi kulak içi mi?

S

Saf ses ortalaması

Belirli frekanslardaki işitme eşiklerinin ortalamasıdır. SGK, işitme cihazı katkısında 500, 1000, 2000 ve 4000 Hz’deki hava yolu eşiklerinin ortalamasının ilgili kulakta 26 dB ve üzerinde olmasını arar.

SDS (konuşmayı ayırt etme skoru)

Rahat duyulan bir düzeyde okunan sözcüklerin yüzde kaçının doğru tekrarlandığını gösteren sonuçtur. Odyogram sesleri duymayı, SDS ise konuşmayı anlamayı ölçer.

Sensörinöral işitme kaybı

İç kulaktaki tüy hücrelerinin ya da işitme sinirinin etkilendiği kayıptır. Yaş, gürültü ve bazı ilaçlar sık nedenlerdir; çoğunlukla kalıcıdır. İşitme cihazları en sık bu tür kayıpta kullanılır.

T

Telecoil (T-bobin)

Bazı işitme cihazlarında bulunan küçük bir bobindir. İndüksiyon döngüsü kurulu salon, gişe ya da ibadethanelerde sesi doğrudan cihaza alır; ortam gürültüsü araya girmez.

Timpanometri

Kulak kanalına hafif bir basınç uygulanarak kulak zarının ve orta kulağın hareketliliğinin ölçülmesidir. Orta kulakta sıvı ya da basınç sorunu olup olmadığı hakkında bilgi verir.

Tinnitus

Dışarıda bir kaynağı olmayan çınlama, uğultu ya da vızıltı sesi duymaktır. Bir hastalık değil, bir belirtidir; çoğu zaman işitme kaybıyla birlikte görülür. Ayrıntı: Tinnitus (kulak çınlaması)

Y

Yönlü mikrofon

İki ya da daha fazla mikrofonun birlikte çalışarak belirli bir yönden, çoğunlukla önden gelen sesi öne çıkarmasıdır. Gürültülü ortamda karşınızdaki kişiyi izlemenize yardımcı olmak için tasarlanır.

Randevunuzu Birlikte Planlayalım

Raporunuz ve odyogramınızla gelin. Talebinizi aldıktan sonra sizi arar, uygun saati birlikte belirleriz.