İşitme Kaybı Türleri

Kaybın kaynağına göre üç tür

İşitme kaybı, sesin kulaktaki yolculuğunun hangi aşamasında sorun olduğuna göre üçe ayrılır. Türü, KBB uzmanınız muayene ve testlerle belirler.

İletim tipi işitme kaybı

Sorun dış kulakta ya da orta kulaktadır: Ses, iç kulağa kadar iyi iletilemez. Kulak kiri tıkanması, orta kulakta iltihap ya da sıvı, kulak zarındaki bir delik ya da orta kulak kemikçiklerindeki bir sorun buna yol açabilir.

İletim tipi kayıpların bir bölümü ilaç ya da cerrahi gibi tıbbi yollarla düzelebilir. Bu yüzden değerlendirme her zaman KBB muayenesiyle başlar.

Sensörinöral işitme kaybı

Sorun iç kulakta, yani kokleadaki tüy hücrelerinde ya da işitme sinirindedir. Yaş, uzun süreli gürültü, bazı ilaçlar, kalıtsal nedenler ve bazı hastalıklar bu tür kayba yol açabilir.

Tüy hücreleri hasar görünce yenilenmez; bu yüzden sensörinöral kayıp çoğunlukla kalıcıdır. İşitme cihazları en sık bu tür kayıpta kullanılır.

Mikst işitme kaybı

İletim tipi ve sensörinöral kaybın bir arada görülmesidir. Örneğin yaşa bağlı bir iç kulak kaybı olan birinde orta kulak iltihabı da gelişebilir.

Kaç kulakta olduğuna göre

• Çift taraflı kayıp: İki kulakta da kayıp vardır. İki kulaktaki kayıp benzer (simetrik) ya da farklı (asimetrik) olabilir.
• Tek taraflı kayıp: Bir kulak normal ya da normale yakın duyar, diğerinde kayıp vardır. Sesin nereden geldiğini bulmak ve gürültüde konuşmayı anlamak zorlaşır. Duymayan kulak çok ileri derecedeyse, o taraftaki sesi iyi duyan kulağa aktaran CROS sistemleri bir seçenek olabilir.

Başlangıcına göre

• Doğuştan ya da sonradan: Kayıp doğumda olabilir ya da hayatın herhangi bir döneminde gelişebilir.
• Yavaş ilerleyen: Yaşa bağlı kayıp gibi, yıllar içinde artar. Kişi çoğu zaman uzun süre fark etmez.
• Ani işitme kaybı: Saatler ya da birkaç gün içinde gelişir, çoğunlukla tek kulakta. Tıbbi bir acil durumdur; vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun.

Odyogramdaki biçimine göre

Kaybın hangi perdelerde olduğu da önemlidir. Odyogramdaki çizginin biçimine bakılarak şöyle adlandırılır:

• Tiz seslerde kayıp: Çizgi sağa doğru aşağı iner. En sık görülen biçimdir; yaşa bağlı kayıp çoğunlukla böyle başlar. Konuşmadaki s, ş, f gibi sesler zor seçilir.
• Pes seslerde kayıp: Çizgi solda aşağıdadır. Daha seyrek görülür.
• Düz kayıp: Her perdede benzer derecede kayıp vardır.
• Gürültüye bağlı çentik: Uzun süre gürültüye maruz kalan kişilerde, çizgi çoğunlukla 3000–6000 Hz arasında bir çentik yapar.

Bu biçimlerin bir odyogramda nasıl göründüğünü Odyogram nasıl okunur? sayfasındaki örnek üzerinde anlattık.

Türün bilinmesi neden önemli?

Tür ve derece, hangi çözümün düşünüleceğini belirler. İletim tipi bir kayıpta önce tıbbi seçenekler değerlendirilir. Kalıcı kayıplarda işitme cihazı, ileri derecelerde ise başka işitsel cihazlar gündeme gelebilir. Bu kararı KBB uzmanınız verir; cihaz seçimi ve ayarı ise raporunuz ve odyogramınız üzerinden yapılır.