Tinnitus (Kulak Çınlaması)

Tinnitus nedir?

Tinnitus, dışarıda bir kaynağı olmayan bir sesi duymaktır. Halk arasında kulak çınlaması denir ama herkes aynı sesi duymaz: çınlama, vızıltı, uğultu, tıslama, hışırtı ya da nabız gibi atan bir ses olabilir.

Ses bir kulakta, iki kulakta ya da başın içinde duyulabilir. Sürekli olabileceği gibi gelip gidebilir de. Çoğu zaman sessiz ortamda, örneğin gece yatarken daha belirgindir.

Neden olur?

Tinnitus bir hastalık değil, bir belirtidir. NIDCD’nin saydığı sık nedenler şunlardır:

• Yüksek sese maruz kalmak
• İşitme kaybı; tinnitus çoğu zaman işitme kaybıyla birlikte görülür
• Bazı ilaçlar
• Kulak kiri tıkanması ya da kulak enfeksiyonları
• Baş ve boyun yaralanmaları

Daha seyrek olarak Meniere hastalığı, çene eklemi sorunları, damar sorunları ve bazı kronik hastalıklar da tinnitusla ilişkili olabilir. Nedeni bulmak için muayene gerekir.

Ne zaman doktora başvurmalısınız?

Çınlama düzenli hale geldiyse, kötüleşiyorsa ya da uykunuzu ve dikkatinizi etkiliyorsa bir KBB uzmanına danışın.

Şu durumlarda ise beklemeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

• Duyduğunuz ses kalp atışınızla aynı ritimde atıyorsa
• Çınlama bir kafa travmasından sonra başladıysa
• Çınlamayla birlikte ani işitme kaybı, baş dönmesi ya da yüzde güçsüzlük varsa

Tinnitus geçer mi?

Bazı tinnitus türleri, örneğin gürültülü bir ortamdan sonra başlayan çınlama, kendiliğinden azalabilir. Nedeni kulak kiri gibi giderilebilen bir sorunsa, doktorunuzun uygulayacağı işlemden sonra çınlama hafifleyebilir.

NIDCD’ye göre bugün için tinnitusu kesin olarak ortadan kaldıran bir yöntem yoktur. Ama belirtileri hafifletmeye ve tinnitusun günlük hayata etkisini azaltmaya yönelik yaklaşımlar vardır. Hangisinin size uygun olduğuna KBB uzmanınız karar verir:

• Ses terapisi: Hafif ve hoş bir arka plan sesiyle çınlamanın daha az fark edilmesi amaçlanır. Masa üstü cihazlar, telefon uygulamaları ya da giyilebilir ses üreteçleri kullanılabilir.
• İşitme cihazları: İşitme kaybı da varsa, dış sesleri duyulur kılmak çınlamanın daha az dikkat çekmesine yardımcı olabilir.
• Danışmanlık ve bilişsel davranışçı terapi: Tinnitusa verilen tepkiyi, kaygıyı ve uyku sorunlarını yönetmeyi hedefler.
• Tinnitus yeniden eğitim terapisi: Danışmanlık ile ses terapisini birleştirir; amaç beynin bu sesi önemsiz olarak kabul etmesidir.

NIDCD’ye göre tinnitusa özgü bir ilaç yoktur. Doktorunuz uyku ya da kaygı gibi eşlik eden sorunlar için ilaç önerebilir.

İşitme cihazlarındaki tinnitus özellikleri

Bazı işitme cihazlarında, üreticinin kulak çınlaması için tanımladığı ses terapisi özellikleri bulunur. Bu özellikler, cihazdan yumuşak bir hışırtı ya da deniz dalgası gibi ayarlanabilir arka plan sesleri çalar.

Bu özelliklerin amacı çınlamayı silmek değil, onu daha az fark edilir kılmaktır. Size uygun olup olmadığını KBB uzmanınız değerlendirir. Böyle bir özelliğe sahip bir cihaz kullanıyorsanız ses terapisi ayarları cihaz programlanırken yapılır.

Günlük hayatta işe yarayan alışkanlıklar

• Tam sessizlikten kaçının. Özellikle yatarken hafif bir arka plan sesi, örneğin bir fan ya da yumuşak bir müzik işinize yarayabilir.
• Düzenli uyuyun ve gün içinde gevşemenize yardımcı olan etkinliklere zaman ayırın.
• Kulaklarınızı yüksek sesten koruyun. Kulaklıkla dinlerken ses düzeyini düşük tutun, sık ara verin.
• Dikkatinizi çınlamaya vermemeye çalışın. Sürekli dinleyip kontrol etmek onu daha belirgin kılabilir.

Tinnitus hakkında aklınıza takılan her soru için bir KBB uzmanına danışın.